Rome
رم



رم پایتخت ایتالیا و مرکز استان لاتزیو (لاتیوم) است که رود تیبر (Tevere توره تلفظ ایتالیایی) از میان آن میگذرد. این شهر در میانه کشور و کنار دریای مدیترانه قرار دارد. واتیکان که کوچکترین کشور جهان محسوب میشود در داخل شهر رم محصور شده است.
برای قرنها رم شهر جاویدان نامیده میشد، زیرا یکی از بزرگترین شهرهای تمدن غرب و پایتخت امپراطوری روم بود. به عنوان مرکز جهانی کلیسای کاتولیک از سال 1871 این شهر به عنوان پایتخت ایتالیا برگزیده شد. این شهر یک از شهرهای مهم اروپا نیز محسوب میشود.
در عکس زیر رودخانه تیبر را مشاهده میکنید. میدان سن پیترو (Piazza San Pietro) که یکی از نقاط دیدنی رم است در زمینه عکس مشاهده میشود.



در حقیقت پس از جنگ جهانی دوم بود که رم مانند شهرهای میلان و ناپل به مرکز اقتصادی تبدیل شد. عمده فعالیتهای اقتصادی در رم به دو بخش کارهای دولتی و توریسم تقسیم میشود و اغلب مردم شهر در این دو زمینه مشغول کار هستند. توریسم باعث رونق صنایع زیادی در این شهر شده است از جمله پارچه بافی، صنایع چاپ، لباسهای مدل بالا، صنایع غذایی، دارویی، ماشین سازی و صنایع فلزی. صنعت فیلمسازی نیز صنعت مهمی به شمار میآید.
رم نقطه مرکزی راه آهن کشور به شمار میآید و توسط اتوبانه و آزادراهها به نقاط دیگر کشور متصل میشود. فرودگاه لئونارد داوینچی رم یکی از شلوغترین فرودگاههای اروپا است.
رم شهری باستانی است که در 753 سال قبل از میلا مسیح بوجود آمده و آثار باستانی زیادی را در خود جای داده است و اکثر ساختمانها ، میدانها و مجسمه های آن یادگار دورانهای قدیم هستند که معرفی هریک از این آثار نیازمند بحثی مستقل است. آمفی تئاتر کولوزیم را قبلا معرفی کرده بودیم، در ادامه چند عکس از نقاط دیدنی این شهر را مشاهده میکنید.



عکس فوق میدان اسپانیا (Piazza di Spagna) را نشان میدهد که توریستها روی پله های اسپانیایی که در قرن 18 ساخته شده کنار هم جمع شده اند و بالای عکس نیز کلیسای ترینیتا دی مونتی (Trinità dei Monti) را مشاهده میکنید که متعلق به قرن 15 است.



طاق کنستانتین که در سال 5-312 به یادبود پیروزی بزرگ کنستانتین پادشاه امپراتوری رم ساخته شد.



نمایی دیگر از میدان سن پیترو در واتیکان

 

Ventisettesima Lezione

 

Per la Starda

 

Signorina, permette che le offra il mio braccio?

Mi dispiace, ma non darò il mio braccio,

Che a chi.. mi offrirà la sua mano.

 

Non suona il pianoforte

 

Tra la signora del primo piano e il signore del scondo:

Lei : Non si può più dormire,

Il suo cane non fa che abbaiare tutta la notte.

Lui (mortificato) : Ha ragione... Ci rimedierò...

(trionfante)  però deve riconoscere che il mio cane,

Di giorno non suona mai il pianoforte, mai, mai.

 

Dal rapporto di un caporale

 

Sono consegnati per Quattro giorni i soldati Bini e Verri,

Per essere venuti alle mani coi piedi.

 

Ecco maggio! (Canzone popolare Toscana)

 

Ecco Maggio, quel bel mese,

Che rallegra tutti i cuori,

Fa fiorir tutti gli alberi,

Ecco, Maggio dai bei fiori.

درس بیست وهفتم

 

در کوچه (خیابان)

 

دوشیزه خانم، آیا اجازه میدهید بازویم را به شما بدهم؟

متاسفم، اما من بازویم را نمیدهم،

مگر به کسی که دستش را به من بدهد. (کنایه از ازدواج کردن)

 

او پیانو نمیزند

 

بین خانم طبقه اول و آقای طبقه دوم:

او (خانم) : دیگر نمیتوان خوابید،

سگ شما تمام شب بجز پارس کردن کاری نمیکند.

او (مرد- خجل) : حق با شماست... چاره ای برایش پیدا خواهم کرد...

(پیروزمندانه)  اما شما باید بدانید که سگ من،

در روز هرگز پیانو نمیزند، هرگز.

 

از گزارش یک سرجوخه

 

سربازان بینی و وری به مدت چهار روز توقیف هستند،

برای اینکه با پا دست به يقه شده اند.

 

در مورد ترجمه این لطیفه به توضیح حامد عزیز توجه کنید:

 

در باره اصطلاح Venire alle mani بايد توجه كني كه به معني گلاويز شدن و دعوا كردن است و نكته لطيفه هم اين است كه با اين كه كلمه دست در آن به كار رفته ميشه اين كار را با پا انجام داد! به همين خاطر بهتر است دست به يقه شدن ترجمه كني تا مفهوم منتقل شود.

 

 

اینک مه (ماه مه – ترانه عامیانه توسکانی)

 

اینک مه، این ماه زیبا،

که دلهای ما را شاد میکند،

تمام درختانرا میشکوفاند،

اینک، مه دارای گلهای زیبا

 

 

لغات و اصطلاحات

 

اجازه دادن	Permettere
به من اجازه دهید که ...	Mi Permetta di…
به تو اجازه میدهم که ...	Mi Permetto di…
تقدیم کردن - عرضه کردن	Offrire
متاسف بودن – ناپسند آمدن	Dispiacere
اگر بدتان نمیآید	Se non le dispiace
از اینکه دیر کرده ام متاسفم	Mi dispiace d' essere in ritardo
خواهم داد	darò
تقدیم خواهد کرد	Offrirà
زنگ زدن – نواختن	Suonare
زدن ناقوسها	Suonare le campane
پیانو زدن	Suonare il pianoforte
ویولن زدن	Suonare il violino
طبل زدن	Suonare il tamburo
توانستن	Potere
نمیتوانم آن را باور کنم	Non posso crederlo
هر چی بتونم بهتر انجام میدم	Farò come potrò meglio
نمیتوانم بیایم	Non posso venire
میشه – امکانش هست	Può essere
نمیشه – امکانش نیست	Non può essere
چطور ممکنه راست باشه.	Come può essere che sia vero
میتوان گفت	Si può dire
نمیتوان خوابید	Non si può dormire
پارس کردن	Abbaiare
سگی که پارس کند، گاز نمیگیرد.	Can che abbaia non morde
علاج کردن – چاره اندیشیدن	Rimediare
شناختن – اعتراف کردن	Riconoscere
شخصی را شناختن	Riconoscere una persona
رنجاندن – خجلت زده کردن	Mortificare
سرخورده – خجل	Mortificato
توقیف کردن	Consegnare
توقیف شده	Consegnato
فتح کردن	Tronfare
فاتحانه – پیروزمندانه	Trionfarte
آمدن	Venire
آمده بودن	Essere venuto
دعوا کردن – دست به یقه شدن	Venire alle mani
دعوا کرده – کتک کاری کرده	Venuto alle mani
دعوا کرده بودن	Essere venuto alle mani
گل دادن – شکوفه کردن	Fiorire
گلهای رز گل داده اند	Le rose sono fiorite
شکوفاندن – به گل نشاندن	Far fiorire
بازو	Braccio
دست	Mano
دست راست	Mano dritta
با دستهای خودش	Colle sue proprie mani
سگ	Cane
سگ گرگی	Cane lupo
مثل سگ و گربه باهم بودن	Stare come cane e gatto
زندگی سگ داشتن	Fare una vita da cane
گزارش	Rapporto
گزارشی دادن	Fare un rapporto
سرجوخه	Caporale
پا	Piede
از سر تا پا	Da capo a' piedi
پیاده – با پا	A piedi
ماه مه	Maggio
قلب – دل	Cuore
از ته قلب	Dal profondo del cuore
در دل شب	Nel cuor della notte
در دل زمستان	Nel cuor dell' inverni
درخت	Albero
درخت میوه	Albero da futto
گل – شکوفه	Fiore
او (مونث)	Lei
او (مذکر)	Lui
با این وجود – معهذا - اما	Però

 

 

 

میخواستم برای اونایی که یادگیری زبون ایتالیایی رو از این وبلاگ پیگیری میکنند، یه مژده بدم. منبعد متن درسایی رو که اینجا ارائه میشه، دوست بسیار خوبم حامد که به تازگی افتخار آشنایی باهاشونو پیدا کردم، قبل از ارسال مورد بازبینی قرار میدن. ایشون فارغ التحصیل زبان فرانسه و مترجم زبون ایتالیایی هستند، بنابراین از این به بعد شما شاهد اشتباهات و خطاهای کمتری در متن درسها خواهید بود. جا داره که اینجا از زحماتی که ایشون متقبل میشن کمال تشکر رو بکنم.

 

فلورانس
Firenze

فلورانس نام شهر باستانی فلورنتیانا میباشد که در ایتالیا فیرنتزه نامیده میشود. در ایتالیای مرکزی و ناحیه توسکانی واقع شده و مرکز استان فلورانس گه رود آرنو در آن جاری است.
در عکس زیر رود آرنو را مشاهده میکنید که از زیر پل پونته ویکینو(Ponte Vecchio) جاری است.

ساختمانهای دوره گوتیک و رنسانس ، موزه ها و گالریهای هنر و پارکهای آن بسیار مشهور است. از سوی دیگر فلورانس شهر اقتصادی، تولیدی و ترابری مهم ایتالیا محسوب میشود. بازار مشروب، روغن زیتون، سبزیجات، میوه و گل آن بسیار پر رونق است. راه آهن و اتوبان اصلی آن شمال ایتالیا را به رم متصل میکند. صنایع عمده آن شامل موتورسیکلت، قطعات اتومبیل، ماشینهای کشاورزی، شیمیایی، کودها، پلاستیکها و ابزار دقیق میباشد.
صنایع دستی آن از جمله کارهای نقره و جواهرات (مخصوصا طلا و کنده کاری جواهرات)، کارهای حصیربافی، چرمی، شیشه ای، کوزه گری، اثاث چوبی و قلابدوزی آن نیز بسیار معروف است.

فلورانس پوشیده از برجهای و کلیساها تاریخی است که مشهورترین آنها کلیسای جامع سانتا ماریا دل فیوره است که قبلا به آن اشاره کرده بودیم. در عکس زیر نمایی از این کلیسا را از پارک میکل آنژ مشاهده میکنید.

موزه هنری پلازو دلی اوفیتزی(Palazzo degli Uffizi) معروفترین موزه فلورانس میباشد. ساختمان آن متعلق به قرن شانزدهم بوده که ادارات دولتی و دادگاهها در تشکیل میشده اند. هم اکنون در آن آثار نقاشی نفیسی از هنرمندان بزرگ ایتالیا و فرانسه در آن نگاهداری میشود.

کلیسای سانتا کروچه (Santa Croce) از دیگر ساختمانهای معروف فلورانس است که در قرن 13 و 14 ساخته شده و به عنوان مرکز پیدایش رنسانس از آن یاد میشود.

مجسمه پنج متری داود ساخته نقاش، معمار و مجسمه ساز معروف ایتالیایی میکل آنژ یکی از پیکره های معروف فلورانس است، که داستان جالب ساخته شدن آن را بعدها خواهم نوشت.

کلیسای سانتا ماریا نولا (Santa Maria Novella) یکی از زیباترین کلیساهای فلورانس است که در اوخر قرن 14 و اوایل قرن پانزده ساخته شده و با نقاشیهای زیبایی تزیین شده است.

کتابخانه مرکزی یکی از بزرگترین کتابخانه های ایتالیاست که در فلورانس واقع شده و حاوی بیش از چهار میلیون جلد کتاب و جزوه و هزاران کتاب دستنویس، نقشه و نامه است. این شهر زادگاه بزرگترین ادیب و شاعر ایتالیا دانته آلیگیری نیز میباشد.

 

 

Ventiseesima Lezione

 

Non ćè più religione

 

Babbo, qui ćè scritto Monte di Pietà,

ma dovè il Monte?

Il monte non ćè.

E allora, dove la Pietà?

Questa ćè anche meno del monte.

 

Dal dentista

 

Non ćè bisogno, signora, di aprire di più la bocca,

Così mi basta.

Ma lei ha detto che deve entrarci con la chiave.

Con la chiave, sì, ma io resto fuori.

 

Senza dubbio

 

Non so ancora che professione far prendere a mio figlio.

Non ha manifestato nessuna inclinzione?

Sì, ama i viaggi all' estero.

Allora, gli faccia fare il cassiere.

 

 

درس بیست و ششم

 

دیگه دین وایمونی نمونده

 

(Monte di pieta از نظر لغوی کوه دینداری و اصطلاحا به بنگاههای رهنی گفته میشود.)

 

بابا، اینجا نوشته کوه دینداری،

اما کوه کجاست؟

کوهی وجود نداره.

پس دینداری کجاست؟

این یکی حتی کمتر از کوه وجود دارد. ( این یکی اصلا وجود نداره!)

 

نزد دنداساز

 

خانم، لازم نیست دهنو بیشتر باز کنید،

همین قدر کافیه.

اما شما گفتید که باید با آچار اونجا داخل شید.

بله، با آچار، اما خودم بیرون میمونم.

 

بدون شک

 

هنوز نمیدونم پسرمو به چه شغلی بذارم.

هنوز هیچ علاقه ای نشون نداده؟

چرا، مسافرتهای خارج رو دوست داره.

پس اونو صندوقدار بکنید.

 

لغات و اصطلاحات

 

 

توضیحات

 

1- Non ćè più religione یه اصطلح عمومی که زیاد استفاده میشه.

 

2- Babbo اصطلاح خودمونی Papà هستش که اخرشو با à مینویسند که با پاپ Il papa اشتباه نشه.

 

3- Dal سر هم شده Dali l به معنای پیش و نزد کسی رفتن هستش.

 

Vado dal dentista                      نزد دندانساز میروم

Vengo dal dentista                    از پیش دندانساز میآیم

 

4- Non ćè bisogno با Non bisogno فرقی نداره

 

 

تمرین

 

آشنایی با افعال

 

Parlare: parlo, parla, parilamo, parlano

Vedere: vedo, vede, vediamo, vedono

Entrare: entro, entra, entriamo, entrano

Aprire: apro, apre, apriamo, aprono

Chiamare: chiam, chiama, chiamamo, chiamano

Partire: parto, parte, patiamo, partono.

 

 

حرف زدن:  من حرف میزنم، شما (او با احترام) حرف میزنید، ما حرف میزنیم، ایشان حرف میزنند.

دیدن:  من میبینم، شما میبینید، ما میبینیم، ایشان میبینند.

داخل شدن: ...

بازکردن: ...

صدازدن: ...

عزیمت کردن: ...

 

توضیحات :

 

مصدرهایی که آخرشون are است، مثل Chiamare, Entrare, parlare  سوم شخص مفردشون میشه Chiama, Entra, Parla و سوم شخص جمعشونم میشه Chiamano, Entrano, Parlano.

 

مصدرهایی هم که آخرشون ere یا ire  است، مثل Vedere, Aprire, Partire سوم شخص مفردشون Vede, Apre, Parte و سوم شخص جمعشونم به صورت Vedono, Aprono, Partono صرف میشه.

 

 

 

در تابستان 1321 بین ونیز و راونا درگیریهایی پیش آمد و دانته از جمله سفرایی بود که برای حل این درگیری به ونیز فرستاده شدند. اما ماموریت آنها موفقیت آمیز نبود و برای بازگشت حتی اجازه استفاده از کشتی و قایق نیز به آنها داده نشد. به ناچار از خشکی مجبور به بازگشت شدند که از میان منطقه ای مالاریا خیز میگذشت و در آنجا بود که دانته دچار تبی شدی میشود و به زحمت خود را به راوانا میرساند و در آنجا از دنیا میرود.

لباس سرخی بر تن او میپوشانند و تاجی از گل نیز بر سرش میگذارند و وی را در صومعه ای به خاک مسپارند.

 

روایتی است که پس از مرگ دانته سیزده سرود از کتاب کمدی الهی گم شده بود و علی رغم جستجوی بسیار زیاد کسی اثری از آنها نیافته بود، تا اینکه دانته شبی به خواب پسر بزرگش میآید و جای مخفی این سیزده سرود را که در داخل دیواری پنهان کرده بود را به وی نشان میدهد.

 

پس از مرگ، دانته کاملا مشهور و پر آوازه شده بود و در این میان بود که فلورانس چندین بار جهت بازپس گیری پیکر دانته از شهر راونا تلاش کرد، اما هربار این درخواست از سوی حاکمان راونا رد شد. تا اینکه در سال 1519 یعنی دویست سال پس از مرگ دانته، پاپ نیز به طرفداری از فلورانس پرداخت و نمایندگانی جهت نبش قبر به راونا فرستاده شدند، اما آنان در تابوت جز چند تکه استخوان و تاج گل چیزی نیافتند. این ماجرا مسکوت ماند تا در سال 1782 باز هم به بهانه بازسازی دوباره اقدام به نبش قبر کردند و بازهم چیزی یافت نشد.

 

کلیسای براچیافرته (Bracciaforte) نگهبان سالخورده ای داشت که شبها در نمازخانه کلیسا میخوابید. او همواره به دوستانش میگفت در خواب شبحی با لباس بلند سرخ رنگ را مشاهده میکند که از میان دیوار نمازخانه بیرون میاید و درجواب سوال وی که « تو که هستی؟ » میگوید « من دانته هستم! »

 

در سال 1865 جهت تعبیه پمپی لازم شد که بخشی از دیوار این نمازخانه را خراب کنند و در این میان بود که صندوقی چوبی حاوی اسکلت انسانی را یافتند که روی آن به زبان لاتین نوشته شده بود که این استخوانهای دانته است که در سال 1677 در این مکان مخفی شده است.

ظاهرا جهت دست نیافتن نمایندگان فلورانس به دانته، راهبه ها گودالی مخفی حفر کرده و خود را به تابوت رسانده و در نهایت استخوانها را به این مکان منتقل کرده بودند. در هر صورت استخوانها به تابوت اصلی بازگردانده شد و دوباره در راونا دفن شد.

 

ماجرا تمام شد؟...

خیر!

 

مجسمه سازی که درهمان سال اقدام به ساخت مجسمه دانته به مناسبت ششصد مین سالگرد تولدش کرده بود، مقداری از خاکسترهای او را برداشت و در شش پاکت گوناگون گذاشت. یکی از آنها به رئیس کتابخانه ملی شهر فلورانس اهدا شد، مابقی هم که در سال 1929 در مراسمی به نمایش گذاشته شده بود، مفقود شد.

یکی از آنها در سال 1987 در انبار مجلس رم، داخل یک مدال پیدا شد و در سال 1999 هم یکی دیگر از این پاکتها در بین دو کتاب توسط کارکنان کتابخانه ملی فلورانس یافته شد. اما از مابقی اطلاعی در دست نیست.

 

 

Venticinquesima Lezione

 

Compro un giornale

 

All' uscita della galleria arriviamo a Domodossola,

la prima stazione italiana.

Leggo le iscrizioni sui muri della stazione.

Capo stazione, Telegrafo, Sala d' aspetto, Uscita,

Ritirata, Merci e bagagli, Caffè – Ristorante.

Sul marciapiede, doganieri, soldati in grigio – verde,

carabinieri in divisa nera.

In fine sono in Italia.

Me lo confermano anche i cartelli della pubbicità.

Pasta A., Olio S., eccetera,

e un venditore di giornali, che grida:

Il Corriere! La gazzetta! La Stampa!

Lo chiamo con un «Psstt!» (che si comprende in tutte le lingue)

E gli chiedo «La Stampa»

Non so perchè, ho vergogna di domandargli quanto costa,

e gli do una lira. Mi dà il resto.

E così vedo che il prezzo del giornale è di venti centesimi.

 

درس بیست و پنجم

 

یک روزنامه میخرم

 

در انتهای تونل به دمودسلا میرسیم،

اولین ایستگاه ایتالیایی.

نوشته های روی دیوارهای ایستگاه را میخوانم.

رئیس ایستگاه، تلگراف، سالن انتظار، خروج،

دستشویی، مالتجاره ها و باربریها، کافه – رستوران.

در راهرو طول خط آهن، مامورین گمرک، سربازان با انوفورم خاکستری – سبز،

ژاندارمها با اونیفرم سیاه.

بلاخره در ایتالیا هستم.

تابلوهای آگهی هم آن را برایم تایید میکنند.

خمیر A، روغن S،و غیرو،

و یک فروشنده روزنامه که داد میزند:

ایل کری یر! ، لا گادزتا! ، لا ستامپا!

من او را با یک « پیست!» ( که در تمام زبانها فهمیده میشود) صدا میزنم.

و از او لاستامپا را میخواهم.

نمیدانم چرا، خجالت میکشم از او بپرسم چنده،

و به او یک لیره میدهم. بقیه را به من میدهد.

به این صورت میبینم که قیمت روزنامه بیست سانتیم است.

 

لغات و اصطلاحات

 

 

توضیحات

 

1-

 

 

 

 

 

 

 

2- Chiedere = domandare به معنی خواستن

برای بیان «چیزی را از کسی خواستن» برای افعال فوق از a  به معنی به استفاده میشود:

 

Domandare una cosa a uno                   چیزی را از کسی خواستن

Chiedere parere a uno                          نظر از کسی خواستن

 

3- Di  اغلب به عنوان کسره فارسی، و گاهی نیز به معنای از به کار میرود:

 

 

گاهی هم Di به صورت اضافی و صرفا زینتی به کار میرود:

 

 

 

تمرین

 

Ha del denaro italiano?

Sì, ho cambiato mille franchi prima di partire.

Ha fatto bene, io non ne ho.

Ci sarà un ufficio cambio nella stazione.

Farse, ma probailmente mi casterà di più che in una banca.

Allora cambi soltanto una piccola somma,

per le spese di viaggio.

Ha ragione, ci vado subito.

Faccia presto (In fretta), il treno parte fra sette minuti.

 

آیا پول ایتالیایی دارید؟

بله، قبل از حرکت هزار فرانک تبدیل کردم.

خوب کردید، من از آن ندارم.

حتما در ایستگاه صرافی وجود خواهد داشت.

شاید، اما احتمالا گرانتر از بانک برایم تمام میشود.

در ایصورت فقط مبلغ کمی تبدیل کنید،

برای مخارج سفر.

حق با شماست، الان آنجا میروم.

عجله کنید، قطار ظرف هفت دقیقه حرکت میکند.

 

به وسط درسا رسیدیم، اطلاعاتمون بیشتر شده، مشکلات گرامری زیاد داریم، اما فعلا اهمیتی ندید، تنها سعی کنید جملات رو بفهمید وتکرار کنید. دستور زبان رو بعدا میخونیم. تا موفقیت راه درازی نمونده! ادامه خواهیم داد.

 

برای آشنایی بیشتر با شیوه نگارش کتاب من از هر سه بخش کتاب چند بیت اول رو براتون با ترجمه مینویسم. به قافیه های ابیات دقت کنید :

 

بخشی از سرود اول کتاب دوزخ :

 

Nel mezzo del cammin di nostra vita

mi ritrovai per una selva oscura

ché la diritta via era smarrita.

 

در نیمه راه زندگی

خود را در جنگلی تاریک یافتم

جایی که راه راست گم گشته بود

 

Ahi quanto a dir qual era è cosa dura

esta selva selvaggia e aspra e forte

che nel pensier rinova la paura!

 

آه چقدر سخت است سخن گفتن

از آن جنگل وحشی، انبوه و خشن

که یاد آن نیز ترس آور است

 

Tant’è amara che poco è più morte;

ma per trattar del ben ch’i’ vi trovai,

dirò de l’altre cose ch’i’ v’ho scorte.

 

ترس آن از مرگ هم بدتر است

اما به منظور بازگویی چیزهای خوبی که آنجا یافتم

ما بقی آنچه بر من گذشت را اینجا مینویسم.

 

Io non so ben ridir com’i’ v’intrai,

tant’era pien di sonno a quel punto

che la verace via abbandonai.

 

نمیتوانم بگویم چگونه داخل آنجا شدم

جنان غرق خواب بودم

که ندانستم چه وقت از راه منحرف شدم...

 

بخشی از سرود اول کتاب برزخ :

 

Per correr miglior acque alza le vele

omai la navicella del mio ingegno,

che lascia dietro a sé mar sì crudele;

 

زورق کوچک ذهنم بر

امواج ملایم رهسپار شد و در پس خود

دریای بسیار بی رحم را برجا گذاشت

 

e canterò di quel secondo regno

dove l’umano spirito si purga

e di salire al ciel diventa degno.

 

درباره ناحیه دوم صحبت خواهم کرد

جایی که روح انسان پالایش میشود

و آماده صعود به بهشت میگردد

 

Ma qui la morta poesì resurga,

o sante Muse, poi che vostro sono;

e qui Caliopè alquanto surga,

 

نوبت احیای اشعار مرده است،

ای قدیسینی که در خدمتتان بودم.

بگذارید « کالیوپ » لحظه ای بخواند

 

seguitando il mio canto con quel suono

di cui le Piche misere sentiro

lo colpo tal, che disperar perdono.

 

شعرم با آوازی ادامه یابد

جایی که « پیکه » ها شکست خوردند

و از بخشش نا امید شدند ...

 

بخشی از سرود اول کتاب بهشت :

 

La gloria di colui che tutto move

per l’universo penetra, e risplende

in una parte più e meno altrove.

 

جلال او، کسی که هرچیزی را به حرکت وا میدارد

در تمام کائنات نفوذ دارد

در جایی بیشتر و در جایی کمتر میدرخشد

 

Nel ciel che più de la sua luce prende

fu’ io, e vidi cose che ridire

né sa né può chi di là sù discende;

 

در بهشت بودم، جایی که تجلی گاه نور اوست

چیزهایی دیدم که

هر کسی که از آن بالا پایین آمده نمیتواند بازگو کند

 

perché appressando sé al suo disire,

nostro intelletto si profonda tanto,

che dietro la memoria non può ire.

 

زیرا با نزدیکی به چیز دلخواه

هوش انسان در چنان ژرفایی غرق میشود

که حافظه قادر به تعقیب و یاداوری آن نیست

 

Veramente quant’io del regno santo

ne la mia mente potei far tesoro,

sarà ora materia del mio canto.

 

با این حال هر آنچه از آن ناحیه مقدس

که توان برای بخاطر سپردنش داشتم، به یاد سپردم

که موضوع سروده من است ...

 

 

کمدی الهی

La divina commedia

 

 

این کتاب یکی از مشهور ترین اثرهای منظوم و ادبی ایتالیا و حتی اروپا به شمار میآید. گذشته از محتوای کتاب که حکایت از قدرت تخیل قوی نویسنده اش دارد، شیوه نگارش کتاب، عامل دیگر محبوبیت آن است.

 

این کتاب در ابتدا به نام کتاب دانته یا کمدی دانته شناخته میشد و بعدها وصف الهی نیز به آن افزوده شد. واژه کمدی و تراژدی دو شیوه داستان نگاری بوده است. کمدی به داستانهایی گفته میشد که با رنج و ترس شروع میشد اما در انتها به خوشی تمام میشد و تراژدی بلعکس به داستانهایی اطلاق میشد که با خوشی آغاز، اما با اندوه پایان میافت. مثلا کمدی یوسف و زلیخا یا تراژدی هابیل و قابیل. وصف الهی نیز به این منظور افزوده شد که نشان دهد این داستانها همگی براساس مشیت الهی است.

 

این کتاب در سه بخش دوزخ، برزخ و بهشت با زبان عامیانه مردم و به شیوه منحصر به فردی معروف به Terza Rima (قافیه سوم) سروده شده است. در واقع قافیه اشعار به این شکل است (ABA – BCB - CDC) یعنی در هر سه بند، بیت اول و سوم هم قافیه و بیت دوم نیز با ابیات اول و سوم بند بعدی هم قافیه است.

 

گذشته از این شیوه قافیه بندی تمام ساختار کتاب به شیوه خاصی تابع اعداد میباشد. به عقیده دانته 10 عدد کامل است که از عدد 3 به علاوه عدد یک که نشانگر وحدانیت است به دست میآید (3*3+1=10). کتاب 3 بخش است (دوزخ، برزخ و بهشت) هر بخش هم 10 قسمت دارد. دوزخ عبارت است از دالان دوزخ به علاوه نه دایره (9+1=10)، برزخ عبارت است از جزیره، پیش برزخ، هفت طبقه به علاوه بهشت زمینی (1+7+1+1=10) و بهشت نیز شامل نه طبقه بعلاوه فلک الافلاک (9+1=10). در مجموع 30 منطقه (3*10). در هر بخش 33 سرود وجود دارد به علاوه مقدمه دوزخ (1+33*3=100) که میتوان گفت (10*10=100). بئاتریس در سرودی سی ام (3*10) ظاهر میشود و...

 

وجود چنین نکاتی در کتاب باعث میشود که ترجمه این اثر برای مترجمان کاری دشوار باشد. زیرا دانته برای حفظ قافیه بندی قوانین دستوری را نادیده میگیرد، صفات مذکر را به مونث یا بلاعکس تغییر میدهد، گاهی صفت در انتهای یک مصرع، فاعل را در مصرع سوم و فعل را در مصرع اول قرار میدهد. شاید به همین دلیل است که دانته در کتاب مهمانی گفته است که از هرگونه ترجمه ای نفرت دارد. زیرا هیچ ترجمه ای نمیتواند مانند خود اشعار باشد.

در پستهای بعدی نمونهای از متن این کتاب را برایتان خواهم نوشت.

 

کمدی الهی ماجرای سفر مجازی دانته در عالم کائنات است که در طول یک هفته اتفاق میافتد. هر چند گفته میشود که در طول تاریخ وقوع این سفر، هیچ اثری نیز از دانته نبوده است!

 

این سفر در روز عید پاک (هشتم آوریل) سال 1300 اتفاق میافتد. دانته در شب پنجشنبه خود را در جنگلی تاریک و انبوه میبیند، پس از یک روز آوارگی به دامنه کوهی میرسد. در آنجا ویرژیل (شاعر رومی 70 – 19 قبل از میلاد) را میبیند و سفرشان را آغاز میکنند. شنبه شب به مرکز زمین که قعر دوزخ است میرسند. بعد از 24 ساعت راهپیمایی از تونل درازی که آنها را به آنسوی کره زمین در نیمکره جنوبی میرساند، به پای کوه برزخ میرسند. سه روز و سه شب صرف صعود از کوه برزخ میشود، سپس شش ساعت در بهشت زمینی توقف میکنند و ظهر چهارشنبه به آسمان پرواز میکنند. او از ده طبقه آسمان عبور میکند و غروب پنجشنبه به بالاترین قسمت میرسد و سفر پایان میابد.

 

از نظر دانته زمین شامل دو نیکره شمالی و جنوبی است که نیمکره شمالی سراسر خشکی و نمیکره جنوبی سراسر آب است. دوزخ در واقع مخروطی بزرگ است که نوک آن در مرکز زمین واقع و قعر جهنم است و قاعده آن نیز پوسته نیمکره شمالی است که محور آن درست زیر شهر بیت المقدس قرار دارد. اگر نوک آن را در مرکز زمین ادامه دهیم در نیم کره جنوبی به جزیره ای که کوهی بلند دارد منتهی میشود که همان برزخ است و در نوک این کوه نیز بهشت زمینی قرار دارد. بعد از نه طبقه آسمان به عرش الهی یا فلک الافلاک میرسیم.

 

دانته از نقطه ای نامعلوم به راه میافتد و دایره وار تا مرکز زمین پایین میرود. سپس از طریق شکافی به نیکره جنوبی و جزیره برزخ میرود. از کوه بالا میرود تا به بهشت زمینی میرسد. پس اینکه گناهانش در آنجا پاک میشود به آسمانها پر میکشد تا به عرش الهی میرسد و خداوند را رویاروی میبیند. البته در کتاب دیگر از چگونگی بازگشت صحبتی نمیشود.

 

 

Ventiquattresima Lezione

 

Sotto la galleria

 

Ora ci avviciniamo al Sempione.

La luce si accende nello scompartimento.

Eccoci sotto la galleria.

Passa un funzionario italiano, che domanda i passaporti.

Poi, finalmente, i doganieri.

Sono due, in divisa grigioverde.

Uno entra nello scompartimento.

Da un' occhiata alle valigie nella rete,

e domanda: Hanno dei grossi bagagli?

Rispondo di no.

Quante sigarette ha?

Una cinquantina.

Non ha dei profumi, dell' acqua di Colonia?

Niente.

Va bene, dice e se ne va.

Respiriamo meglio.

La visita della dogana non  stata molto severa.

   

درس بیست و چهارم

 

زیر تونل

 

حالا ما به سمپلونه نزدیک میشویم.

در کوپه چراغ روشن میشود.

یک مامور ایتالیایی عبور میکند، که پاسپورتها را میخواهد.

بعدا، در نهایت مامورین گمرک.

دو نفرهستند در انیفرم خاکستری – سبز

یکی داخل کوپه میشود.

نگاهی به چمدانها که در تور هستند میاندازد،

و میپرسد: آیا بار و بنه بزرگ دارید؟

جواب میدهم که نه.

چندتا سیگار دارید؟

تقریبا پنجاه تا.

عطرهای ادکلنی ندارید؟

هیچی.

خیلی خوب میگوید و میرود.

نفس راحتی میکشیم.

بازدید گمرک خیلی جدی نبوده.

 

 

 

 

لغات و اصطلاحات

 

 

توضیحات

 

1-

 

 

 

 

2- که در جملات پرسشی به صورت Chi و در سایر موارد به صورت Che نوشته میشود:

 

Chi mi domanda?                      که مرا میخواهد؟

Passa un funzionario che domanda I passaporti.

ماموری عبور میکند که پاسپورتها را میخواهد.

 

تمرین

 

Sa lei indicarmi, per favore, il direttissimo per Roma?

È là, sul binario No 4 (Numero quattro).

Faccia in fretta, parte subito.

Scusi, signore, ćè un posto libero?

Mi dispace, tutto è occupato.

Più avanti troverà posto.

Con permesso, signora.

Prego.

La disturba il fumo?

No affatto, Fumi pure.

No, grazie, non fumo.

Allora,perche mi domanda?

Alludevo al fumo della locomotiva.

 

آیا لطفا میتوانید قطار سریع السیر رم را به من نشان دهید؟

آنجاست، روی خط شماره 4.

عجله کنید، الان حرکت میکند.

ببخشید آقا، آیا جای خالی هست؟

متاسفم، همه اشغال شده.

کمی جلوتر شما جا پیدا خواهید کرد.

با اجازه خانم.

خواهش میکنم.

دود شما را ناراحت نمیکند؟

نه بهیچوجه، سیگار بکشید.

نه، مرسی، من سیگار نمیکشم.

در این صورت، چرا از من سوال میکنید؟

به دود لوکوموتیو اشاره میکردم.

 

توضیحات

 

برای عذرخواهی از مزاحمتی که برای دیگران ایجاد میکنیم از کلمه Con permesso یا تنها Permesso استفاده میکنیم و جواب آن نیز Prego میباشد.

 

 

دانته آلیگیری

1265-1321

 

 

شاعر و شخصیت برجسته ادبی ایتالیا، متولد 1265 فلورانس، در یک خوانواده طبقه متوسط. نام مادرش بلا بود که در کودکی از دست داد، و پدرش را نیز که مدتی بعد ازدواج کرد، در 18 سالگی. درباره تعلیم و تربیت و تحصیلات او اطلاعات دقیقی موجود نیست. احتمالا به مدرسه سانتا کروز میرفته و در دانشگاه بولوینا تحصیل کرده است. در نه سالگی در یک مهمانی خوانوادگی با دختری به نام بئاتریس آشنا میشود (بئاتریچه تلفظ ایتالیایی و بئاتریس تلفظ فرانسوی است) و شدیدا عاشق میشود. در هجده سالگی سرودن اشعار را آغاز کرد و اشعار و سرودهایی برای بئاتریس سرود، تا اینکه بئاتریس در سال 1290 از دنیا رفت. دانته یکسال عزادار بود، اما پس از آن تا سال 1300 ، از راه مستقیم منحرف شد و خود را با عشقهای ناباب و نا مناسب سرگرم کرد، هرچند خاطره بئاتریس در قلب او باقی مانده بود. در سالهای 1292 تا 1295 اشعاری را که برای بئاتریس و البته بانوان دیگر زندگیش سروده بود، در کتابی به نام زندگی نو (La vita nuova) جمع آوری کرد. در انتهای همین کتاب است که وعده نگارش کمدی الهی (La divina commedia) مشهورترین اثرش را داده است.

 

پس از نگارش این کتاب مشهور و سرشناس میشود. در این دوران در چند نبرد نظامی شرکت میکند. به خاطر انتخاب شدن در شورای شهر فلورانس نام خود را در صف اطباء و عطاران نوشت و وارد سیاست شد.

در سال 1300 شورشهایی بین مردم عامی معروف به سیاهان، و ثروتمندان معروف به سفیدان، در گرفت و باعث ویرانی شهر و نابودی آرامش آن شد. پاپ برای بازگرداندن صلح تلاش میکرد و در همین اوضاع بود که اشرافیان شهر سه سفیر به سوی پاپ اعزام کردند که دانته نیز در میان آنها بود.

 

در سال 1301 گروه سیاهان به پیروزی رسید و تصفیه حسابها آغاز شد. در 27 ژانویه 1302 دانته به دلایل واهی فساد مالی و سوء استفاده از مقام به دو سال تبعید و جریمه مالی کلانی محکوم شد. در 10 مارس همان سال نیز به زنده سوزانده شدن در آتش محکوم شد. دانته در هیچیک از دادگاهها حضور نداشت و در شهر دیگری ساکن بود. وی با شنیدن این احکام ناچار به ترک همسر و چهار فرزندش، همچنین خانه و اموال و دوستانش گردید. بعدها در چند لشگرکشی همراه تبعیدی ها شرکت کرد، اما همه آنها با شکست مواجه شد، تا اینکه دانته تصمیم به انزوا گرفت و در سال 1318 به شهر راونا پناه برد. در تابستان 1321 که از دیدار حاکم شهر ونیز باز میگشت، به تبی شدید مبتلا شد و در شهر راوانا جان به جان آفرین تسلیم کرد.

 

 

دانته پس از کتاب کمدی الهی به چنان شهرت عالمگیری دست یافت که کمتر کسی قادر است در ادبیات ایتالیا و حتی در ادبیات اروپا به پای آن برسد. آثار دیگر وی عبارتند از زندگانی نو، مهمانی، پیرامون پادشاهی، پرسشهایی درباره آب و زمین، دیوان اشعار و در نهایت درباره هنر بلاغت در زبان عامیانه که ناتمام باقی مانده است

Ventitreesima Lezione

 

Così fanno tutti

 

Abbiamo già passato Losanna, dove ci siamo fermati un quarto d' ora.

Così ho potuto prendere il caffè al buffè,

e comprare delle sigarette inglesi,

che sono a buon mercato in Svizzera.

Anche i miei due compagni di viaggio ne hanno comprate.

Vedo che ne nascondono parecchie scatole nelle valigie,

quardandomi con qualche diffidenza.

Per tranquillarli, ho mostrato a loro,

le due scatole che io avevo in tasca.

Anche lei?

Anche io, come fanno tutti.

 

درس بیست و سوم

 

همه چنین میکنند

 

ما اکنون از لوزان رد شده ایم، جایی که یک ربع ساعت در آنجا متوقف شدیم.

اینطور بود که توانستم قهوه ای در بوفه بخورم،

و تعدادی از سیگارهای انگلیسی بخرم،

که در سویس ارزان هستند.

همانطور که دو همسفر من نیز از آن خریدند.

میبینم که چند قوطی از آن را در چمدانهایشان پنهان میکنند،

در حالیکه با بی اعتمادی به من نگاه میکنند.

برای اطمینان آنان، به آنها نشان دادم،

دو قوطی که در جیبم داشتم.

شما هم؟

من هم، همانطور که همه میکنند.

 

لغات و اصطلاحات